[Dòng chảy tâm linh trong văn học & nghệ thuật] Âm dương sư - Ác quỷ bên trong

Bộ phim Âm dương sư (bản anime, phát hành năm 2023) có câu chuyện về một đôi bạn giỏi chơi sáo. Người nhỏ tuổi hơn là Hiromasa được người kia, tức Atsumi, dạy thổi sáo từ nhỏ và dường như có tài năng vượt trội hơn "thầy" mình. Thấy bạn tài năng như vậy, Atsumi luôn tán thưởng bạn, hòa nhã và khiêm nhường, không hề tỏ thái độ ghét bỏ hay ghanh tỵ với bạn. Thế rồi một sự kiện bất ngờ xảy đến, Hiromasa bị một bán quỷ giết chết.

Mà bán quỷ kia, không ai khác lại chính là Atsumi.

Tưởng chết là hết, nhưng Hiromasa lại được người bạn khác là Âm dương sư Seimei, tìm cách hồi sinh trong lễ tế thần. Cũng tại đây Atsumi tiếp tục xuất hiện và tìm cách giết Hiromasa lần nữa.

Vậy mà thay vì oán giận Atsumi, Hiromasa lại tìm mọi cách để "kéo" bạn trở lại làm người. Chứng kiến Atsumi nửa người nửa quỷ đang đấu tranh dữ dội, Hiromasa thừa nhận với Atsumi rằng khi anh từ bỏ khả năng thổi sáo (để cứu Seimei) anh cũng đã thấy ghen tị khi nghe Atsumi có thể tiếp tục thổi những giai điệu du dương, mà anh thì không thể nữa. Hiromasa nói rằng trong anh cũng có một con quỷ không khác gì Atsumi. Lúc này phần người trong Atsumi mới chợt nhận ra con quỷ mà anh vẫn luôn đổ lỗi gây ra cái chết cho bạn mình, không phải ai khác, không phải là một con quỷ ất ơ ở đâu đó ngoài kia đến nhập vào anh, mà con quỷ đó chính là một phần bản thân Atsumi. Là chính anh đã nuôi dưỡng nó bằng cảm giác ghen tỵ, nhục nhã, thảm hại và sự căm ghét với bạn mình. Nỗi ám ảnh với cây sáo đã khiến Atsumi hóa thành quỷ.

Khi chịu nhìn vào những cảm xúc sâu thẳm của mình, nhìn vào phần quỷ của mình, chấp nhận con quỷ ấy là mình, Atsumi đã "thức tỉnh" và lúc này anh có sự tỉnh táo và mạnh mẽ để đưa ra lựa chọn, chọn bạn hay chọn cây sáo. Cũng chính lựa chọn này cũng sẽ đưa Atsumi trở lại làm người hay là quỷ.

Thoạt nhìn, có thể nhiều người sẽ không hiểu tại sao con người ta có thể ám ảnh với một cây sáo đến thế. Nhưng đặt dưới góc nhìn của Atsumi, người đã hoàn toàn đồng nhất bản thân mình với tài năng thổi sáo, thì điều này cũng không khó hiểu. Atsumi cho rằng toàn bộ giá trị con người của anh ta, cũng như sự tồn tại của bản thân chỉ có ý nghĩa khi anh ta là người thổi sáo hay nhất. Trong thực tế, Atsumi lại biết một người có tài năng thổi sáo vượt trội hơn mình, đây còn là người bạn thân thiết và là người từng được chính tay anh ta dạy thổi sáo. Dần dà, Atsumi coi người bạn này là người ngáng đường mình trở thành một con người toàn vẹn. Cùng với đó là sự lảng tránh, đè nén cảm giác ghen tỵ, căm ghét với người bạn mà anh ta yêu quý. Tất cả tạo nên một mớ bòng bong làm Atsumi ngu muội, để rồi dần nuôi lớn một con quỷ lúc nào không hay.

Đối mặt với Atsumi, Hirosama cũng đã nói rằng "Trong thâm tâm ai cũng có quỷ. Nếu kiểm soát hết được thì làm gì có ai hóa quỷ chứ?" (Nói “làm gì có ai hóa quỷ chứ” là bởi thời đại của phim Âm dương sư, quỷ thường hiện thân và cũng không hiếm thấy. Trong thực tế, có lẽ cũng không hiếm những con quỷ đội lốt người như Atsumi, khác phim ảnh là chúng không hiện hình quỷ như ta mường tượng mà thôi.)

Mọi người đều thấy Hirosama thật đơn thuần và ngây thơ, chính Atsumi nói rằng sự đơn thuần, ngây thơ và tử tế của Hirosama bằng cách nào đó đã khiến anh ta cảm thấy căm ghét Hirosama hơn. Nhưng có lẽ chính sự kìm nén, không chịu nhìn vào lòng mình, không chấp nhận trong mình tồn tại một con quỷ mà Atsumi đã vô thức nuôi dưỡng phần quỷ ngày cành mạnh, và dần dần nuốt lấy phần người của anh ta. Và cũng bởi Atsumi ghen tỵ với tài năng của Hirosama, nhưng cũng muốn có một lý do chính đáng để có quyền căm giận bạn, vậy nên sự tử tế của Hirosama càng làm Atsumi phát điên.

Khác với Atsumi luôn trốn tránh nhìn vào lòng mình, hẳn việc Hiromasa nhận ra và chấp nhận con quỷ trong mình, nhìn ra "thâm tâm ai cũng có quỷ" mà không hề phán xét hay coi thường họ, đã giúp anh giữ được sự đơn thuần tốt bụng. Bên cạnh đó, Hiromasa cũng luôn trân trọng tình bạn với Atsumi, nhờ vậy anh đã "giúp"Atsumi chiến thắng được con quỷ bên trong.

Trong Tarot cũng có lá bài The Devil, quỷ ở thể xác định, tức là thâm tâm ta biết có một con quỷ. Nhưng liệu ta có đủ dũng cảm chịu nhận diện và điều khiển được nó hay không, hay ta sẽ ém nhẹm ác quỷ và để nó dẫn mình?

- DT

*Ảnh edit từ internet